ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ & ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - ΠΑΛΙΟΥΡΙ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
PHOTO GALLERY & ATTRACTIONS -  PALIOURI KASSANDRA HALKIDIKI

ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΛΩΣΣΑΣ

Translate This Page To:

Powered by: ALS & Google

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
( TOUR )

KASSANDRA HALKIDIKI LOGO
Η ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΡΑΜΒΟΣ ΣΤΟ ΠΑΛΙΟΥΡΙ
(Θεράμβως, Θράμβος, Θράμβης, Θραμβηϊς, Θράμβαι, Θραμβούς, Θάραμβος, Στράμβαι)
    Κοινή είναι η διαπίστωση των αρχαιολόγων, των ιστορικών, αλλά και των άλλων ερευνητών ότι η αρχαία Θέραμβος ήταν χτισμένη στην ευρύτερη περιοχή της σημερινής Κοινότητας Παλιουρίου, στο νοτιότερο δηλαδή άκρο της χερσονήσου της Παλλήνης. Σ’ αυτό συμφωνούν όλοι, στηριζόμενοι κυρίως στις αναφορές του Ηροδότου και των άλλων αρχαίων συγγραφέων. Εκεί όμως που δεν υπάρχει συμφωνία είναι η ακριβής θέση της πόλης, αφού στην περιοχή δεν έχουν γίνει ακόμη συστηματικές αρχαιολογικές έρευνες. Άλλοι υποθέτουν ότι η Θέραμβος βρίσκεται στη θέση «Γλαρόκαβος», στην παραλία δηλαδή βόρεια του Παλιουρίου και ίσως είναι αυτοί που έχουν το μεγαλύτερο δίκαιο, αφού σ’ αυτήν την περιοχή και λίγο νοτιότερα (στο ακρωτήριο Χρούσω και στις παρακείμενες εγκαταστάσεις του EOT), έχουν έρθει μέχρι τώρα στο φως οι περισσότερες ενδείξεις για την παρουσία ενός οργανωμένου αρχαίου οικισμού. Άλλοι υποστηρίζουν, κι αυτοί βέβαια με το δίκιο τους (αφού κι εδώ ανιχνεύονται διάφορες αρχαιότητες) ότι η Θέραμβος εντοπίζεται στους χαμηλούς λόφους γύρω από το ύψωμα «Αράπης», στα δυτικά του Παλιουρίου. Βέβαια στην ευρύτερη περιοχή και με βάση τα αρχαιολογικά δεδομένα, που προέρχονται από την επιφανειακή κυρίως έρευνα και τα τυχαία ευρήματα, υπάρχουν κι άλλες υποψήφιες θέσεις, στις οποίες θα μπορούσε ν’ αναζητήσει κανείς τη Θέραμβο.
    Η πόλη αναφέρεται στις αρχαίες πηγές με διάφορες παραλλαγές του ονόματός της : Θεράμβως, Θράμβος, Θράμβης, Θραμβηϊς, Θράμβαι, Θραμβούς, Θάραμβος, αλλά και Στράμβαι. Σημαντικότερες πάντως για την ταύτιση της πόλης είναι οι πληροφορίες του Ηροδότου, ενώ ο Στέφανος Βυζάντιος μπερδεύει λίγο τα πράγματα, αφού σημειώνει ότι οι κάτοικοι της πόλης ονομαζόντουσαν «Σταγειρίται Στραβαίοι», γεγονός που οδήγησε ορισμένους μελετητές στην υπόθεση ότι η Θέραμβος ήταν αποικία των Σταγείρων, άποψη οπωσδήποτε εσφαλμένη. Όπως και οι περισσότερες πόλεις της Χαλκιδικής, πρέπει και η Θέραμβος να ήταν ευβοϊκή αποικία, το πιθανότερο της Ερέτριας.
    Ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά για την ιστορική διαδρομή της πόλης. Κατά τον Ηρόδοτο, αναγκάσθηκε και η Θέραμβος, όπως άλλωστε και όλες σχεδόν οι χαλκιδικές πόλεις, σε υποχρεωτική στρατολογία από τον Ξέρξη. Προφανώς, όπως κι εκείνες, εξηγέρθη κατά των Περσών μετά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, ενώ είναι γνωστό από τους φορολογικούς καταλόγους ότι, αμέσως μετά τους μηδικούς πολέμους, μετείχε της A' Αθηναϊκής Συμμαχίας, στο κοινό ταμείο της οποίας κατέβαλλε ετησίως 1.000 - 1.100 δραχμές. Το γεγονός ότι δεν αναφέρεται από τον γεωγράφο Στράβωνα, που έζησε στα χρόνια του Χριστού, σημαίνει πιθανότατα, ότι, την εποχή εκείνη, η πόλη ήταν ήδη ερημωμένη. Προφανώς οι κάτοικοί της είχαν μεταφερθεί από τον Κάσσανδρο, το 316 π.Χ., στην ομώνυμη πόλη, που ιδρύθηκε τότε στη θέση της αρχαιότερης Ποτίδαιας. Από την άλλη όμως μεριά, η παρουσία σήμερα σ’ ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή του Παλιουρίου σημαντικών ενδείξεων μεταγενέστερης κατοίκησης, κυρίως των χρόνων της ρωμαιοκρατίας, φανερώνει ότι η ζωή, μετά την ερήμωση της Θεράμβου, συνεχίστηκε σε άλλον ή σε άλλους γειτονικούς οικισμούς. Να σημειώσουμε μερικές απ’ αυτές τις ενδείξεις, οι οποίες προέρχονται από αρχαιολογικής φύσεως παρατηρήσεις και έρευνες που, κατά καιρούς, έγιναν στην περιοχή. Προηγουμένως όμως αξίζει ν’ αναφέρουμε ότι μια αναθηματική επιγραφή, που προέρχεται από το Ιερό του Άμμωνα Δία της Αφύτιος (σήμερα στην Καλλιθέα), μας πληροφορεί για την ύπαρξη ενός σημαντικού Ιερού, αφιερωμένου στον Απόλλωνα Καναστραίο. Είναι πολύ πιθανόν, το Ιερό αυτό να βρισκόταν στη μικρή χερσόνησο όπου σήμερα δεσπόζει ο ναΐσκος του Αγίου Νικολάου, στον οποίο μάλιστα υπάρχει εντοιχισμένο τμήμα ενός ιωνικού κιονόκρανου. Αρκετά τμήματα αρχαίων τοίχων διακρίνονται σ’ ολόκληρη την χερσόνησο, αλλά και μέσα στη θάλασσα. Και στα δυο άκρα επίσης του όρμου του Αγίου Νικολάου, όπως και στο μυχό του, υπάρχουν διάσπαρτα πολλά αρχαία όστρακα (δηλ. κομμάτια αρχαίων αγγείων).
    Ας δούμε όμως σύντομα το αρχαιολογικό τοπίο της υπόλοιπης περιοχής, όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα :
    Στο ύψωμα «Αράπης» που προαναφέραμε, ανιχνεύονται πολλά όστρακα, που χρονολογούνται από τα προϊστορικά μέχρι και τα βυζαντινά χρόνια. Στους γειτονικούς μ’ αυτό λόφους, διακρίνονται επιφανειακά ερείπια κτισμάτων, ενώ είναι βεβαιωμένη εδώ και η ύπαρξη ρωμαϊκού νεκροταφείου. Πρόσφατα μάλιστα, με τις εκσκαφές για την εγκατάσταση κεραίας ασύρματης τηλεφωνίας στο λόφο του «Αράπη», καταστράφηκαν στρώματα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.
    Στη θέση «Μαυριδερό», δυτικά του Παλιουρίου και πάνω σε λόφο της περιοχής, είναι ορατά τα ερείπια αρχαίου κτίσματος.
    Βέβαια, οι περισσότερες αρχαιότητες εντοπίζονται στην παραλία μεταξύ του Γλαρόκαβου και του ακρωτηρίου Χρούσω, στην περιοχή δηλαδή του τουριστικού συγκροτήματος «ΞΕΝΙΑ» και του κάμπινγκ του EOT. Στο λόφο ΒΔ του κόλπου του Γλαρόκαβου, εντοπίσθηκε προϊστορικός οικισμός, ενώ στην γύρω περιοχή υπάρχουν πολλά όστρακα και νεκροταφείο με κιβωτιόσχημους και κεραμοσκεπείς τάφους. Στο ύψωμα του ακρωτηρίου Χρούσω, περισυλλέγησαν, κατά καιρούς, όστρακα κυρίως ρωμαϊκά και διάφορα αρχιτεκτονικά μέλη. Στα θεμέλια των εγκαταστάσεων του «ΞΕΝΙΑ», βρέθηκαν το 1972 διάφορες αρχαιότητες, αλλά και κεραμικοί κλίβανοι των ρωμαϊκών χρόνων. Από την ίδια ίσως περιοχή προέρχεται και μια μελανόμορφη λήκυθος του β' μισού του 6ου αιώνα π.Χ., που παλιότερα βρισκόταν στη συλλογή του Ν. Τέλογλου και στη συνέχεια δωρίθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Με σωστική επίσης ανασκαφή, που έγινε στο κάμπινγκ του EOT το 1983, ήρθαν στο φως σημαντικές αρχαιότητες της ρωμαϊκής περιόδου. Πιο συγκεκριμένα, στην παραλία νότια του όρμου «Αλωνάκι» αποκαλύφθηκαν αποσπασματικά δυο πηλόκτιστοι κεραμικοί κλίβανοι, ο ένας ορθογώνιος και ο δεύτερος ημικυκλικός. Μεταξύ των δυο κλιβάνων, ανασκάφτηκε μεγάλο μέρος ενός επιστημένου πλακόστρωτου δαπέδου, ενώ γύρω και σε μικρή απόσταση απ’ αυτούς, ήρθαν στο φως σημαντικά οικοδομικά λείψανα και άλλα ευρήματα. Φαίνεται ότι η χρήση του χώρου ήταν κυρίως εργαστηριακή, αυτό όμως προϋποθέτει την παρουσία, σε γειτονική θέση, ενός αξιόλογου αρχαίου οικισμού. Στην ίδια αυτή θέση βρέθηκε, πριν από αρκετά χρόνια, η μακριά πλευρά μιας μαρμάρινης και ανάγλυφης ρωμαϊκής σαρκοφάγου, που μεταφέρθηκε στην αυλή της Κοινότητας του Παλιουρίου. Παριστάνει ερωτιδέα μεταξύ δυο γρυπών, να σηκώνει μεγάλη γιρλάντα, ενώ στη σωζόμενη δεξιά γωνία υπάρχει βουκράνιο.
Κείμενο :
Κώστας Σισμανίδης – Δρ. Αρχαιολογίας
ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΗΣ ΘΕΡΑΜΒΟΥ (MULLER 1987)
ΤΜΗΜΑ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΣΑΡΚΟΦΑΓΟΥ
ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ (ΚΑΝΙΣΤΡΟ)
ΙΕΡΟ ΑΜΜΩΝΑ ΔΙΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ  ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΗΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΑΠΟΛΛΩΝ ΚΑΝΑΣΤΡΑΙΟΣ
ΒΑΣΗ ΑΓΑΛΜΑΤΙΟΥ ΜΕ ΑΝΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ
ΣΤΟΝ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΚΑΝΑΣΤΡΑΙΟ
(ΙΕΡΟ ΑΜΜΩΝΟΣ ΔΙΟΣ)
ΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΣΤΟ ΚΑΝΙΣΤΡΟ ΠΑΛΙΟΥΡΙΟΥ (ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ)
Ηρόδοτος (480-420 π.Χ.)
Στράβων (66 π.Χ.-24 μ.Χ.)
ΑΓΑΛΜΑ ΑΠΟΛΛΩΝΑ
ΕΡΕΥΝΑ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ-ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ
Βαγγέλης Κατσαρίνης - Ηλεκτρονικός - Κατασκευαστής Ιστοσελίδων Διαδικτύου
© Copyright 2008-2013 ®
kassandra halkidiki sunspot records
    Η επόμενη πόλη που μνημονεύεται από τον Ηρόδοτο, νότια της Αιγής, προς τη μεριά του Τορωναίου κόλπου, είναι η Θέραμβος. Το όνομά της απαντάται στις γραπτές πηγές με τη μορφή Θεράμβως, Θραμβηίς, Στράμβαι. Θράμβαι. Θάραμβος και Θρόμβος. Η πόλη αναφέρεται πρώτη φορά τον 6ο αιώνα π.Χ. με το όνομα Θραμβηίς και φαίνεται ότι ανήκε στις παλιότερες πόλεις της χερσονήσου. Πιθανώς υπήρξε αποικία των Ερετριέων, γεγονός που δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμα ανασκαφικά. Το 480 π.Χ. υποκύπτει στις δυνάμεις του Ξέρξη και παραχωρεί υλικό και ανθρώπινο δυναμικό. Αργότερα γίνεται μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας καταβάλλοντας τον απαιτούμενο φόρο αρχικά από κοινού με τη Σκιώνη και στη συνέχεια μόνη της. Για την ιστορία της πόλης δεν διαθέτουμε άλλες πληροφορίες.
    Όσον αφορά στην τοπογραφία της φαίνεται ότι η Θέραμβος ήταν μια μικρή πόλη, που βρισκόταν νότια της Αιγής και κοντά στη Σκιώνη. Είχε χτιστεί σε ημιορεινή περιοχή, στην οποία υπήρχε και ακρωτήριο. Η θέση της αρχαίας πόλης τοποθετείται στην περιοχή του σύγχρονου Παλιουρίου, που φαίνεται να ανταποκρίνεται στις περιγραφές τον αρχαίων πηγών. Η ενδοχώρα είναι λοφώδης και στα ανατολικά δεσπόζει το ακρωτήριο Χρούσο. Μάλιστα στα βόρεια του σύγχρονου χωριού, στο ύψωμα Αράπης και στους δύο χαμηλούς λόφους στα ανατολικά του εντοπίστηκαν οικιστικά λείψανα από την εποχή του Χαλκού μέχρι τα ελληνιστικά χρόνια. Συγκεκριμένα βρέθηκαν οικισμός της ύστερης εποχής του Χαλκού και της πρώιμης εποχής του Σιδήρου, άφθονη κεραμική αρχαϊκών και κλασικών χρόνων και κεραμική ελληνιστικής εποχής. Αλλά και στο γειτονικό ακρωτήριο Χρουσο εντοπίστηκε εγκατάσταση αρχαϊκών χρόνων. Η ταύτιση της συνεχούς εγκατάστασης στο ύψωμα Αράπης με την αρχαία Θέραμβο είναι αρκετά πιθανή, αλλά όχι ακόμα ασφαλής. Στην επικράτεια της Θεράμβου φαίνεται να υπάγεται το ιερό του Απόλλωνα Καναστραίου, η ύπαρξη του οποίου βεβαιώνεται από αναθηματική επιγραφή που βρέθηκε στο ιερό του Άμμωνος Διός στην Άφυτο. Αν και το ιερό δεν έχει εντοπιστεί ανασκαφικά, η μαρτυρία του Σκύλακα, που κατονομάζει το Καναστραίο ακρωτήριο «ιερόν ακρωτήριον», μας επιτρέπει να αναζητήσουμε το συγκεκριμένο ιερό στην περιοχή της Θεράμβου και συγκεκριμένα στη χερσόνησο του Αγ. Νικολάου, όπου είναι ορατοί μέσα στη θάλασσα τοίχοι κτιρίων και όστρακα.

ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
GREEK MAKEDONIAN SUN KASSANDRA HALKIDIKI
www.kassandra-halkidiki.gr
ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ